Rhaglennu gwaith wedi'i arwain gan bobl anabl
Mae poblogrwydd Celfyddydau i Bobl Anabl - gwaith sy'n cael ei gynhyrchu a'i arwain gan bobl anabl, ac sy'n adlewyrchu diwylliant pobl anabl - yn cynyddu yng Nghymru. Mae amryw o artistiaid anabl adnabyddus yn y DU yn mynd â'u gwaith ar daith, ac mae cynnydd yn nifer yr artistiaid a'r perfformwyr anabl yng Nghymru.
Pwysigrwydd Celfyddydau i Bobl Anabl yw ei fod yn rhoi'r celfyddydau mewn persbectif hollol newydd - prin fod llais pobl anabl wedi cael ei glywed yn y ffordd yma o'r blaen. Mae Celfyddydau i Bobl Anabl yn agwedd arall ar amrywiaeth diwylliannol.
Mae digwyddiadau Celfyddydau i Bobl Anabl yn tueddu i fod yn well mewn trefi a dinasoedd lle ceir mwy o bobl anabl, a lle mae trafnidiaeth yn debygol o fod yn well. Serch hynny, bydd pobl anabl yn teithio i ddigwyddiadau mewn ardaloedd gwledig os byddant wedi eu marchnata'n dda, ac os yw'r mynediad i'r digwyddiad yn dda.
Pwyntiau gweithredu
Byddwch yn glir ynglŷn â'r gwahaniaeth rhwng Celfyddydau i Bobl Anabl, Celfyddydau ac Anabledd a Chelfyddydau mewn Iechyd
- Chwiliwch am esiamplau o gelfyddydau i bobl anabl ar y rhyngrwyd
- Darllenwch gylchgronau ac erthyglau sy'n trafod diwylliant pobl anabl
- Siaradwch â Celfyddydau Anabledd Cymru
Pa artistiaid?
- Siaradwch â sefydliadau celfyddydol eraill sydd wedi rhaglennu'r math o berfformwyr ac artistiaid sydd gennych chi mewn golwg.
- Cysylltwch â fforymau celfyddydau i bobl anabl ledled y DU - gofynnwch am argymhellion
- Cysylltwch â Celfyddydau Anabledd Cymru
Cynlluniwch ymlaen llaw
- Archebwch yr artistiaid ymhell ymlaen llaw er mwyn rhoi digon o amser i ddatblygu cynulleidfa
- Ceisiwch ganfod pa fath o gynulleidfa y mae'r perfformwyr yn ei denu fel arfer
- Cymerwch amser i ddatblygu eich cysylltiadau gyda grwpiau a sefydliadau perthnasol, yn enwedig y rhai yn eich dalgylch arferol.
Mynediad
- Gwiriwch anghenion mynediad yr artistiaid ac anghenion mynediad y gynulleidfa.
- Caniatewch amser i wneud unrhyw newidiadau angenrheidiol i fynediad; yn aml, gall newidiadau bach i fynediad wneud gwahaniaeth mawr. Os nad yw hyn yn bosibl, chwiliwch am leoliad arall sy'n fwy hygyrch.
Hyfforddiant
- Sicrhewch fod staff yn cael hyfforddiant a gwybodaeth addas
Cyhoeddusrwydd
- Rhowch gyhoeddusrwydd i'r digwyddiad mewn rhwydweithiau celfyddydau i bobl anabl a'r wasg i bobl anabl. Mae gan amryw o'r sefydliadau celfyddydol yn y dolenni isod gylchlythyron rheolaidd a/neu e-lythyron
- Diweddarwch gysylltiadau â sefydliadau pobl anabl yng Nghymru, yn enwedig yn eich dalgylch, a hysbysebwch y digwyddiad mewn da bryd
- Gall Celfyddydau Anabledd Cymru helpu gyda marchnata, ac o bosibl roi cyngor ar fynediad ac ar amryw o faterion yn ymwneud ag ymarferoldeb trefnu'r digwyddiad
Ddim yn siŵr?
- Ystyriwch weithio mewn partneriaeth â sefydliad celfyddydou i bobl anabl neu sefydliad i bobl anabl
Dolenni fforwm Celfyddydau i Bobl Anabl (mae gan y mwayfrif e-lythyron ar gyfer aelodau)
Gwefan Celfyddydau Anabledd Cymru
Gwefan DASh (Disability Arts Shropshire)
Gwefan DADA South
Gwefan Anabledd Cymru
Gwefan Cyngor Pobl Anabl y Deyrnas Unedig
Gwefan Kaleido
Mae Disability Cultural Projects (DCP) yn gweithio i ddatblygu cysylltiadau rhyngwladol a chyfleoedd i artistiaid anabl. Mae DCP yn rhedeg EtCetera, yr e-gylchgrawn sydd am ddim sy'n cynnwys digwyddiadau Celfyddydol i Bobl Anabl.
Er mwyn cynnwys eitemau yn EtCetera, anfonwch neges ebost at silviefish@yahoo.com
Dylid anfon unrhyw ohebiaeth at disability.arts@mac.com
Cyhoeddiadau a gaiff eu hargraffu
Disability Now - misol. Gwefan Disability Now
Arts Disability Culture - misol. Gwefan London Disability Art Forum
Mailout - bob deufis. Gwefan Mailout
What's On - bob deufis. Gwefan Celfyddydau Anabledd Cymru
Cyfnodolyn Anabledd Cymru - ddwywaith y flwyddyn. Gwefan Anabledd Cymru
